Erkek Cinsel Sağlığı ve İnfertilite

Sertleşme sorunu, cinsel ilişki için yeterli sertliğin sağlanamaması ya da sürdürülememesi durumunun süreklilik kazanmasıdır. Zaman zaman yaşanan başarısızlıklar olağandır ve tek başına hastalık anlamına gelmez.

Sertleşme, damarsal bir olaydır: penise giden kan akımının artması ve içeride tutulması gerekir. Bu nedenle erektil disfonksiyon çoğu zaman genel damar sağlığının bir göstergesidir. Şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, sigara, hareketsizlik ve fazla kilo başlıca nedenler arasındadır. Bazı tansiyon ve depresyon ilaçları da tabloya katkıda bulunabilir. Stres, kaygı ve ilişki sorunları ise özellikle genç yaşlarda öne çıkar.

Bu nedenle değerlendirme yalnızca cinsel işleve değil, kişinin genel sağlığına bakar. Tedavi; yaşam tarzı düzenlemeleri, ilaç tedavisi, hormon eksikliğinin giderilmesi ve gerektiğinde ileri seçenekler şeklinde basamaklı ilerler.

Erken boşalma, erkeklerde en sık görülen cinsel işlev sorunudur. Boşalmanın kişinin isteğinden çok daha önce gerçekleşmesi ve bu durumun sıkıntı yaratması ile tanımlanır. Doğuştan gelen (yaşam boyu) ve sonradan ortaya çıkan biçimleri farklı yaklaşımlar gerektirir.

Sonradan başlayan olgularda altta yatan bir neden aranır: prostat iltihabı, tiroid işlev bozukluğu, sertleşme sorunu ya da yoğun kaygı tabloyu tetikleyebilir. Tedavide davranışsal teknikler, topikal uygulamalar ve ilaç seçenekleri; gerektiğinde eş katılımıyla birlikte planlanır.

Testosteron düzeyinin düşmesi; cinsel istekte azalma, sürekli yorgunluk, kas kütlesinde azalma, karın bölgesinde yağlanma, uyku düzensizliği ve odaklanma güçlüğü ile kendini gösterebilir. Bu belirtiler özgül değildir; benzer tablolar tiroid hastalıklarında, uyku apnesinde ve depresyonda da görülür.

Bu nedenle tanı, tek bir kan sonucuna değil, sabah saatlerinde ve en az iki ayrı günde alınan ölçümlerin belirtilerle birlikte yorumlanmasına dayanır. Tedavi kararı, çocuk sahibi olma planı da dâhil olmak üzere kişinin bütün durumu gözetilerek verilir ve düzenli takip gerektirir.

Korunmasız ve düzenli cinsel yaşama rağmen bir yıl içinde gebelik elde edilememesi infertilite olarak tanımlanır. Çiftlerin yaklaşık yarısında erkeğe ait bir etken tabloya katkıda bulunur. Bu nedenle değerlendirmenin en başından itibaren her iki eşin birlikte incelenmesi gerekir; sürecin yalnızca kadın üzerinden yürütülmesi zaman kaybına yol açar.

Erkek değerlendirmesi öykü, fizik muayene ve spermiyogram (sperm analizi) ile başlar. Tek bir anormal sonuç tanı koydurmaz; analiz uygun aralıkla tekrarlanır. Gerektiğinde hormon testleri, skrotal Doppler ultrasonografi ve genetik incelemeler eklenir.

• Varikosel — testis toplardamarlarının genişlemesi; düzeltilebilir nedenler arasında en sık görülenidir
• Geçirilmiş enfeksiyonlar ve sperm kanallarındaki tıkanıklıklar
• Hormonal bozukluklar
• İnmemiş testis öyküsü
• Genetik etkenler
• Sigara, aşırı sıcak ortam, bazı ilaçlar ve dışarıdan alınan hormon preparatları

Tedavi nedene göre değişir: bir bölümünde cerrahi ya da tıbbi düzeltme ile doğal yolla gebelik mümkün olurken, bir bölümünde yardımcı üreme teknikleri gündeme gelir. Amaç, çiftin en az girişimle en uygun sonuca ulaşmasıdır.