Kimlere yapılır, kimlere yapılmaz?
Varikosel toplumda sık görülür ve çoğu erkekte hiçbir şikâyete yol açmaz. Yalnızca görüntülemede saptanmış olması ameliyat için yeterli bir neden değildir.
Ameliyat gündeme gelebilecek durumlar
- Muayenede elle hissedilen varikoselin, bozulmuş sperm değerleriyle birlikte bulunması
- Ayakta durmakla artan, günlük yaşamı etkileyen testis ağrısı
- Ergenlik döneminde etkilenen testisin karşı testise göre belirgin biçimde küçük kalması
Ameliyatın önerilmediği durumlar
- Yalnızca ultrasonda görülen, elle hissedilmeyen varikosel (subklinik varikosel)
- Sperm değerleri normal olan ve şikâyeti bulunmayan erkekler
Kısırlık değerlendirmesi çiftin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Varikosel ameliyatı kararı, eşin değerlendirmesinden ve en az iki sperm tahlilinden bağımsız verilmemelidir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Günümüzde tercih edilen yöntem mikrocerrahi varikoselektomidir. Kasığın alt kısmından yapılan küçük bir kesiyle spermatik korda ulaşılır ve işlem ameliyat mikroskobu altında sürdürülür.
Mikroskop kullanılmasının nedeni şudur: genişlemiş toplardamarlar, testisi besleyen atardamar ve lenf kanallarıyla iç içedir. Büyütme altında çalışmak, bağlanması gereken damarları ayırt ederken atardamarın ve lenf kanallarının korunmasını sağlar.
İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu hastada aynı gün taburculuk mümkündür.
İyileşme ve sonrasında ne beklenir?
İlk günlerde kasık bölgesinde ağrı ve şişlik olağandır. Birkaç gün içinde günlük yaşama dönülür; ağır kaldırmaktan ve spordan birkaç hafta kaçınılması önerilir.
Sperm üretimi yaklaşık üç ay süren bir döngüdür. Bu nedenle ameliyatın sperm değerleri üzerindeki etkisi genellikle üçüncü aydan önce değerlendirilmez; kontrol tahlili buna göre planlanır.
Ameliyat, sperm değerlerinde düzelme ihtimali sunar; ancak her hastada düzelme olacağı ya da gebelik sağlanacağı söylenemez. Beklentinin baştan gerçekçi kurulması önemlidir.
Olası riskler
- Hidrosel — testis çevresinde sıvı birikmesi; lenf kanallarının korunmasıyla bu risk azalır
- Varikoselin tekrarlaması
- Yara yeri enfeksiyonu ve kanama
- Testisi besleyen atardamarın yaralanması — seyrek görülür, testis küçülmesine yol açabilir
- Kasık bölgesinde geçici uyuşukluk
Sık sorulan sorular
Varikosel ameliyatı olursam kesin çocuğum olur mu?
Hayır, böyle bir garanti verilemez. Ameliyat uygun seçilmiş hastalarda sperm değerlerinde düzelme ihtimali sunar; ancak gebelik, kadına ait etkenler de dâhil olmak üzere pek çok değişkene bağlıdır. Bu nedenle değerlendirme çiftin birlikte ele alınmasıyla yapılır.
Ameliyattan ne kadar sonra sperm tahlili yaptırmalıyım?
Sperm üretimi yaklaşık üç aylık bir döngüdür; bu nedenle kontrol tahlili genellikle üçüncü aydan sonra istenir. Daha erken yapılan bir tahlil, ameliyatın etkisini yansıtmaz.
Varikosel kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Genişlemiş toplardamarlar kendiliğinden eski hâline dönmez. Ancak şikâyete yol açmayan ve sperm değerlerini etkilemeyen varikoselin tedavi edilmesi de gerekmez; bu durumda izlem yeterlidir.
Bu sayfa ameliyatın kendisini anlatır. Hastalığın nedenleri, belirtileri ve ameliyat dışı seçenekler için: