Radikal prostatektomi nedir?
Ameliyatta prostat bezi, meni keseleri ve gerektiğinde çevredeki lenf bezleri çıkarılır. Prostat idrar kanalının üzerinde durduğu için, çıkarıldıktan sonra mesane ile idrar kanalı birbirine dikilerek idrar yolunun bütünlüğü yeniden sağlanır.
Bu ameliyat, iyi huylu prostat büyümesinde yapılan HoLEP, Rezum ya da TUR-P gibi işlemlerden tamamen farklıdır. Orada amaç idrar akışını rahatlatmaktır; burada amaç kanserli dokunun bütünüyle çıkarılmasıdır.
Açık, laparoskopik ve robotik yöntem
Prostatın çıkarılması üç farklı yoldan yapılabilir. Hangi yolun seçileceği kanserin evresi, hastanın vücut yapısı, geçirilmiş karın ameliyatları ve merkezde bulunan olanaklara göre belirlenir.
Açık cerrahi
Alt karın bölgesinden yapılan bir kesiyle prostata ulaşılır. Uzun yıllardır uygulanan ve sonuçları iyi bilinen yöntemdir.
Laparoskopik (kapalı) cerrahi
Karına açılan birkaç küçük delikten kamera ve ince aletlerle girilir. Büyük kesi bulunmadığı için ameliyat sonrası ağrı ve iyileşme süresi açık cerrahiye göre genellikle daha kısadır.
Robot yardımlı laparoskopik cerrahi
Laparoskopinin robotik sistemle yapılan biçimidir. Cerrah, konsol başından robot kollarını yönetir; üç boyutlu büyütülmüş görüntü ve bilek hareketi yapabilen aletler, dar alanda dikiş atmayı kolaylaştırır.
Yöntemlerden hiçbiri diğerinin mutlak üstünü değildir. Kanserin kontrolü, cerrahın deneyimi ve hastanın özellikleri, kullanılan cihazdan daha belirleyicidir.
Sinir koruyucu cerrahi
Sertleşmeyi sağlayan sinir demetleri prostatın hemen yanından geçer. Kanserin yerleşimi ve yaygınlığı elveriyorsa bu demetler korunmaya çalışılır; buna sinir koruyucu teknik denir.
Sinirlerin korunup korunamayacağına ameliyat öncesi MR, biyopsi sonuçları ve PSA değeri birlikte değerlendirilerek karar verilir. Kanserin sinire yakın olduğu durumlarda öncelik, kanserin tam olarak çıkarılmasıdır.
İyileşme süreci
Mesane ile idrar kanalı arasındaki dikişin iyileşmesi için ameliyattan sonra bir süre idrar sondası kalır. Sondanın kalma süresi yönteme ve iyileşmeye göre değişir; genellikle bir ile iki hafta arasındadır.
Sonda alındıktan sonra idrar kaçırma beklenen bir durumdur ve çoğu hastada zamanla azalır. Pelvik taban kaslarının düzenli çalıştırılması bu süreci destekler. Sertleşme işlevinin toparlanması ise daha uzun sürer; aylarla ifade edilir.
Prostat çıkarıldığı için ameliyattan sonra meni gelmez. Bu, orgazm hissini ortadan kaldırmaz ancak doğal yoldan çocuk sahibi olmayı engeller; doğurganlık planı varsa ameliyat öncesinde sperm dondurma konuşulmalıdır.
Olası riskler ve yan etkiler
- İdrar kaçırma — başlangıçta sık görülür, çoğunlukla azalır; bir bölümünde kalıcı olabilir
- Sertleşme sorunu — sinir koruyucu teknik uygulansa bile görülebilir
- Meni gelmemesi ve doğal yolla çocuk sahibi olamama
- Mesane ile idrar kanalı birleşim yerinde darlık
- Kanama, enfeksiyon, yara iyileşme sorunları
- Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumu
- Cerrahi sınırda kanser hücresi kalması ve ek tedavi gerekmesi
Bu risklerin sizin için ne anlama geldiği; yaşınıza, kanserin evresine, ameliyat öncesi cinsel işlevinize ve idrar tutma kapasitenize göre değişir. Karar, hastalığınızın ayrıntıları ve beklentileriniz birlikte değerlendirilerek sizinle yapılacak görüşme sonucunda verilir.
Sık sorulan sorular
Prostat kanseri tanısı alan herkes ameliyat olur mu?
Hayır. Düşük riskli ve yavaş seyirli olgularda tedaviyi hemen başlatmak yerine düzenli PSA, MR ve gerektiğinde tekrar biyopsi ile yakın izlem seçilebilir. Radyoterapi de bir başka seçenektir. Karar, hastalığın evresi ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek verilir.
Robotik yöntem daha mı iyi sonuç verir?
Robotik cerrahi, dar alanda görüş ve el hassasiyeti açısından cerraha kolaylık sağlar; ameliyat sonrası ağrı ve hastanede kalış süresi genellikle daha kısadır. Ancak kanserin kontrolü açısından yöntemler arasında kesin bir üstünlük iddia edilemez; cerrahın deneyimi belirleyicidir.
Ameliyattan sonra PSA takibi yapılır mı?
Evet. Prostat çıkarıldığı için PSA değerinin ölçülemeyecek düzeye inmesi beklenir. Düzenli PSA takibi, hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığını izlemenin temel yoludur.
Bu sayfa ameliyatın kendisini anlatır. Hastalığın nedenleri, belirtileri ve ameliyat dışı seçenekler için: